Achtergrond: meer over de boetes voor studentendeals

By April 18, 2018Publicatie

In aansluiting op het persbericht:

Het aantal boetes komt overeen met de bevindingen van de Onderzoeksredactie. In de zomer van 2017 gaven 9 verenigingen aan een lopend contract voor de exclusieve verkoop via de inpandige tabaksautomaat te hebben, terwijl de Utrechtse vereniging Veritas op het punt stond de recent afgelopen verbintenis te verlengen. Uit het onderzoek bleek dat de fabrikant naast de automaten met verenigingen aparte contracten afsloot voor gala’s en lustrumfeesten. Omdat de NVWA zich zolang het onderzoek niet uitspreekt over welke afspraken zij hebben beboet, blijft onduidelijk of deze deals in de straf worden meegenomen.

Bij een belronde begin maart bleek geen van de verenigingen op de hoogte van de opgelegde boetes. Zowel de NVWA als JTI had vooralsnog geen contact gezocht. Wel heeft een deel van de verenigingen de banden met JTI verbroken. Zo ging Veritas na publicatie van de Onderzoeksredactie en de start van het NVWA-onderzoek geen nieuwe verbintenis meer aan. Ook Unitas Amsterdam besloot het aflopende contract niet te verlengen, wat de vereniging volgens Unitas-senator Lucas Berndsen op een ‘verbaasde reactie’ van JTI kwam te staan, dat aangaf een positieve uitkomst van het onderzoek te verwachten.

JTI ging nadat de NVWA heeft aangekondigd een onderzoek te starten door met de sigarettenverkoop op evenementen. Dit blijkt uit mails van promotiebedrijf Spirit, dat door de tabaksfabrikant bij zulke evenementen wordt ingezet, aan haar werknemers. Zo voorzag de fabrikant de Groningse vereniging Albertus Magnus op 22 juli van sigaretten voor de seniorendag, stond er een dag later een JTI-stand op het lustrumfeest van het Amsterdamse studentencorps ASC-AVSV en rookte leden van Albertus Magnus ook bij hun eindfeest van 26 juli Camel. JTI bevoorraadt ook de tabaksautomaten. Het ASC-AVSV zegt contact te hebben opgenomen met JTI. Albertus Magnus gaat niet in op voorgelegde vragen.

Bij andere verenigingen zijn de contracten inmiddels beëindigd. Rector Okke Klaassen van het Utrechtse Unitas SR laat in maart weten dat de vereniging ‘bij mijn weten’ contractueel geen mogelijkheden heeft om het contract te beëindigen zolang er door de NVWA nog geen definitieve uitspraak is gedaan. Een maand later laat de vereniging weten dat JTI inmiddels heeft besloten het contract per 1 april af te breken. JTI beëindigt op dezelfde datum ook het contract met het Rotterdamse RSC-RVSV, nadat de vereniging in maart contact heeft gezocht met de fabrikant. Ook het contract met het Groningse Vindicat is per 1 april stopgezet door de fabrikant.

De verenigingen van wie het contract is beëindigd zeggen het besluit van de fabrikant te begrijpen. Unitas SR blikt terug op een ‘plezierige samenwerking’ en JTI laat Vindicat weten te hebben ‘genoten van de jarenlange samenwerking.’ De Onderzoeksredactie Tabak heeft zelf ook contact opgenomen met JTI, maar de fabrikant wil niet op vragen ingaan.

Sponsoring

Sinds 2002 is het verbod op reclame en sponsoring voor de tabaksindustrie in Nederland opgenomen in de Tabaks- en rookwarenwet. Betaalt een fabrikant een horecaonderneming de exclusieve verkoop van eigen merken, dan geldt dat als sponsoring. Per overtreding is de boete €45,000. Bij herhaald vergrijp loopt dit bedrag trapsgewijs op. Een fabrikant die binnen twee jaar na het onherroepelijk worden van de eerste boete opnieuw over de schreef gaat betaalt voor die tweede overtreding €135,000. Vanaf de vierde overtreding binnen vijf jaar ligt de boete op €450,000 per vergrijp.

De laatste keer de NVWA een tabaksproducent beboette voor exclusiviteitsafspraken was in 2010, eveneens aan JTI. Toen ging het om afspraken die drie jaar eerder waren gemaakt met Pinkpop exploitant Limburg Festivals BV, waartegen JTI in beroep was gegaan. Uit documenten die de Onderzoeksredactie in handen heeft en in heeft mogen zien blijkt dat JTI in het contact met studentenverenigingen doorgaans werkt met driejarige contracten en de eerste afspraken teruggaan tot tenminste 2012.

De NVWA zegt boetes niet met terugwerkende kracht op te leggen en neemt het controlemoment, 2017, als uitgangspunt. De contracten die toen afliepen en al dan niet werden verlengd, zijn veelal in 2014 afgesloten, binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van de boete uit 2010. Op basis van de wetgeving berekent de Onderzoeksredactie dat, op basis van het huidige aantal afspraken met 9 verenigingen, dat de totaalsom maximaal kan oplopen tot €3,150,000. De NVWA ziet af van een inhoudelijke reactie zolang het onderzoek nog niet volledig is afgerond en de ondernemer nog bezwaar kan aantekenen.

In september startte de NVWA na publicatie van de Onderzoeksredactie ook een onderzoek naar exclusiviteitsafspraken tussen festivalorganisatoren en tabaksfabrikanten Philip Morris International, British American Tobacco en Japan Tobacco International. Volgens de NVWA bevindt dit onderzoek zich nog in een voorverkenning.

Rekensom 9 boetes

45,000 + 135,000 + 225,000 + (450,000 x 6) = 3,150,000

Door onze redacteur Ties Keyzer

Similar Posts: