Douane werkt innig samen met de tabaksindustrie

De douane heeft een intensieve samenwerking met de tabaksindustrie en is daar niet transparant over, vooral als het gaat over gevoelige onderwerpen. Dit blijkt uit documenten in handen van de Onderzoeksredactie Tabak. Daarin toont de industrie zich dankbaar voor de houding van de douane bij haar lobbyactiviteiten.

Door: Krijn Schramade & Caroline Spilt

De douane verklaart dat hun samenwerking met de tabaksindustrie is toegestaan en dat zij sinds de richtlijnen (2015) over de omgang met de tabaksindustrie niet meer luisteren naar de tabakslobby. De samenwerking is geregeld onder een Memorandum of Understanding.

De uitvoering hiervan is echter amper te controleren. In maart 2018 maakte de Onderzoeksredactie Tabak bekend dat de douane haar contacten met de tabaksindustrie verzweeg. Nu heeft de douane nieuwe documenten openbaar gemaakt, maar juist wanneer er gesproken wordt over onderwerpen waar de tabaksindustrie invloed op wil uitoefenen, ontbreken relevante documenten en zijn stukken tekst weggelakt. Zoals wanneer er onderling gecorrespondeerd wordt over amendementen van Europese wet- en regelgeving over een elektronisch volgsysteem voor tabaksproducten, waarvoor de fabrikanten hun eigen systeem promoten en structureel op de agenda weten te krijgen.

Vertegenwoordigers van brancheverenigingen SSI en VSK maken vaak de conceptagenda’s en verslagen van de gezamenlijke bijeenkomsten. En mensen van Philip Morris brengen daar dan weer wijzigingen in aan. Met andere woorden: de douane laat de verplichte verslaglegging van contacten met de tabaksindustrie over aan de industrie zelf. De wijzigingen en verschillende conceptnotulen heeft de douane niet openbaar gemaakt.

Terwijl het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onlangs uit internationale tabakscommissies zijn gestapt vanwege een te grote invloed van de tabaksindustrie, stelt de douane zich nog altijd aan die invloed bloot.

De tabaksindustrie toont zich dankbaar voor de relatie met de douane. ‘In de afgelopen periode heb ik een paar maal uw aandacht gevraagd voor Track and Trace en de voorstellen van DG Sante (EU-directoraatgeneraal gezondheid, red.),’ aldus een woordvoerder van de Vereniging Nederlandse Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten op 22 november 2017 in een mail aan medewerkers van de douane. ‘Nogmaals dank voor de tijd die u hieraan hebt willen spenderen. Inmiddels is vorige week concept nummer vier gepubliceerd. Wij hebben gezien dat er verbeteringen zijn gekomen.’

De uitgebreide versie van ons verhaal lees je bij Vrij Nederland.

Toelichting richtlijnen en ontbrekende stukken

De ministeries van VWS en Financiën hebben in 2015 richtlijnen opgesteld over de omgang met de tabaksindustrie. Doel is om te controleren of de overheid zich laat beïnvloeden door de tabaksindustrie. Op basis van het internationaal FCTC-verdrag zijn contacten tussen overheid en tabaksindustrie slechts in zeer beperkte mate toegestaan. Deze contacten moet de overheid actief openbaar maken.

Welke stukken ontbreken? Bijlagen van e-mails. Conceptverslagen van bijeenkomsten, waaruit blijkt welke wijzigingen de tabaksindustrie heeft doorgevoerd. Alle verslagen van trainingen. En alle verslagen van telefoongesprekken.

Alle verslagen van douanewerkgroepen die de opvolger van het huidige papieren accijnszegel onderzoeken. Deze bijeenkomsten zijn intern, dus hoeven niet in het transparantieregister. Onderzoeksredactie Tabak heeft sinds februari dit jaar wel uitdrukkelijk verzocht om deze documenten openbaar te maken, omdat daar de input van de tabaksindustrie besproken wordt. De douane heeft hier vooralsnog geen gehoor aan gegeven.

Nadere informatie:
Krijn Schramade, schramade@onderzoeksredactietabak.nl,
+31 6 39780374

Caroline Spilt, spiltcaroline@gmail.com ;
+31 6 57763055

Similar Posts: